Uśmiechnięta dziewczyna na czarnym tle, z mocno naelektryzowanymi długimi włosami Uśmiechnięta dziewczyna na czarnym tle, z mocno naelektryzowanymi długimi włosami

Co na elektryzujące się włosy? Co zrobić, żeby włosy się nie elektryzowały?

Elektryzujące się włosy często są przesuszone, narażone na tarcie i działanie suchego powietrza – nic więc dziwnego, że ten problem nasila się zimą, szczególnie po założeniu czapki. To jednak niejedyna przyczyna – nawet czesanie plastikowym grzebieniem może wywołać elektryzowanie się włosów. Żeby mniej odstawały i łatwiej było je okiełznać, warto zadbać o ich nawilżanie i ochronę. Podpowiadamy, co zrobić i jak ułożyć prostą pielęgnację na co dzień, by włosy się nie elektryzowały.

Spis treści:

Co na elektryzujące się włosy?

Dlaczego włosy się elektryzują?

Co zrobić, żeby włosy się nie elektryzowały?

Pielęgnacja na elektryzujące się włosy

Jakie kosmetyki wybrać na elektryzujące się włosy?

Co na elektryzujące się włosy – podsumowanie

Co na elektryzujące się włosy – FAQ

 

Co na elektryzujące się włosy?

Na elektryzujące się włosy najlepiej pomagają kosmetyki nawilżające i wygładzające, produkty bez spłukiwania, delikatność przy czesaniu oraz ograniczenie czynników, które mogłyby nasilać utratę nawilżenia we włosach oraz ich częstsze tarcie. Jeśli włosy unoszą się, odstają od reszty, przyklejają do twarzy, czapki albo ubrań, zwykle oznacza to, że potrzebują jednocześnie wygładzenia i bardziej ostrożnego obchodzenia się z nimi na co dzień.

Elektryzowanie często nasila się w okresie grzewczym – suche włosy zimą narażone są na niską wilgotność powietrza, tarcie o czapki, szaliki, kaptury czy płaszcze oraz duże zmiany temperatur. Podobny efekt może również pojawić się po suszeniu ich gorącym nawiewem, czesaniu plastikowym grzebieniem, intensywnym wycieraniu szorstkim ręcznikiem, a nawet noszeniu ubrań z syntetycznych materiałów. W takich warunkach włosy łatwiej tracą gładkość, stają się szorstkie i reaktywne.

Doraźnie można wygładzić włosy niewielką ilością kosmetyku, np. sprayu antystatycznego. Taki produkt najlepiej rozprowadzić najpierw w dłoniach lub na szczotce, a dopiero potem delikatnie przeciągnąć po odstających włosach. Lepiej natomiast nie nakładać go zbyt dużo, zwłaszcza przy nasadzie, bo włosy szybko zaczną wyglądać na przeciążone albo przetłuszczone.

Dlaczego włosy się elektryzują?

Włosy elektryzują się wtedy, gdy na ich powierzchni gromadzi się ładunek elektrostatyczny. Dzieje się tak najczęściej pod wpływem tarcia – o poduszkę w trakcie snu, podczas czesania, zdejmowania lub zakładania elementów ubioru. Problem może nasilać się, gdy włosy są suche, szorstkie lub zniszczone. Gładkie, dobrze nawilżone włosy łatwiej układają się blisko siebie, z kolei przesuszone mocniej reagują na pocieranie, plastikowe akcesoria, syntetyczne materiały czy gorący nawiew z suszarki. Nie bez znaczenia jest też niska wilgotność powietrza – gdy w otoczeniu jest sucho, włosy łatwiej zaczynają się elektryzować.

Bardziej podatne na elektryzowanie się są zwykle włosy cienkie, lekkie, suche, rozjaśniane, farbowane, osłabione zabiegami albo często stylizowane ciepłem. Nie oznacza to jednak, że problem dotyczy wyłącznie włosów zniszczonych. Nawet zdrowe włosy mogą się elektryzować, jeśli będą nieodpowiednio traktowane, np. intensywnie pocierane czy suszone zbyt gorącym nawiewem bez odpowiedniej ochrony.

Dlaczego włosy elektryzują się zimą?

Zima to pora, gdy problem elektryzujących się włosów szczególnie często daje się nam we znaki. Dzieje się tak dlatego, że jednocześnie działa na nie kilka czynników: suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach, niska wilgotność na zewnątrz, mróz i wiatr oraz ciągłe tarcie o grube ubrania. Włosy są zatem bardziej narażone na utratę wilgoci, a im stają się suchsze i bardziej szorstkie, tym łatwiej elektryzują się po czesaniu czy zdjęciu nakrycia głowy.

Duże znaczenie ma też ciągła zmiana temperatury. Często przechodzimy z mroźnego powietrza do ciepłych, ogrzewanych wnętrz, a potem znów wychodzimy na zewnątrz. Jeśli dodatkowo suszymy je gorącym nawiewem, nosimy czapkę na niedosuszonych włosach albo zbyt intensywnie wycieramy je po myciu ręcznikiem, łatwiej o przesuszenie i w efekcie większą podatność na elektryzowanie się.

Widoczna z profilu uśmiechnięta kobieta o kręconych włosach, w czapce nasuniętej do połowy twarzy

 

Co zrobić, żeby włosy się nie elektryzowały?

Żeby włosy się nie elektryzowały, warto zwrócić uwagę na trzy potencjalne problemy – przesuszenie, nadmierne tarcie i kontakt włosów z wysoką temperaturą. Zmiana szczotki albo jednorazowe użycie sprayu może pomóc doraźnie, ale jeśli włosy są suche, szorstkie i często pocierane o ubrania, problem będzie wracał. Dlatego podstawą jest pielęgnacja włosów oparta na ich regularnym wygładzaniu, nawilżaniu i zabezpieczaniu.

Najważniejsze zasady:

  • stosuj odżywkę po każdym myciu – to pomaga wygładzić włosy po oczyszczaniu, ułatwia rozczesywanie i zmniejsza szorstkość, przez którą włosy mocniej reagują na tarcie;
  • włącz maskę nawilżającą lub wygładzającą – nie musi być stosowana codziennie, ale raz na kilka myć może poprawić miękkość włosów, zwłaszcza zimą, po częstym suszeniu albo gdy włosy są matowe i suche w dotyku;
  • używaj produktu bez spłukiwania – niewielka ilość serum, sprayu czy kremu może pomóc doraźnie wygładzić odstające włosy. Ważne, aby nakładać produkt oszczędnie, szczególnie jeśli włosy są cienkie i szybko robią się oklapnięte;
  • ogranicz gorący nawiew – zbyt wysoka temperatura może przesuszać włosy, dlatego lepiej wybierać letni lub chłodny nawiew i nie kierować strumienia powietrza długo w jedno miejsce;
  • chroń włosy przed ciepłem – jeśli używasz suszarki, prostownicy, lokówki albo szczotki modelującej, termoochrona włosów powinna być obowiązkowa;
  • zmniejsz tarcie w ciągu dnia – szorstki ręcznik, syntetyczna czapka, gruby szalik, kaptur i intensywne szczotkowanie mogą sprawić, że włosy szybciej zaczną się elektryzować.

Duże znaczenie ma też konsekwencja. Włosy, które elektryzują się po każdym suszeniu albo zdjęciu czapki, zwykle potrzebują nie jednego kosmetyku awaryjnego, lecz całej wygładzającej rutyny.

Jak czesać włosy, żeby ograniczyć ich elektryzowanie się?

W przypadku włosów skłonnych do elektryzowania się znaczenie ma nie tylko to, czym je pielęgnujemy, lecz także – czym i jak je czeszemy. Problem nasilać mogą m.in. plastikowe grzebienie i szczotki z twardymi, syntetycznymi elementami (zwłaszcza gdy włosy są suche). Lepszym wyborem będzie grzebień antystatyczny, szczotka z naturalnego włosia, drewniana albo miękka szczotka przeznaczona do delikatnego rozczesywania.

Włosy najlepiej rozczesywać spokojnie i pomału, począwszy od końców i stopniowo przechodząc wyżej. Szarpanie, szybkie ruchy i wielokrotne czesanie tych samych fragmentów zwiększają tarcie, a więc mogą nasilać elektryzowanie się włosów. Jeśli zaś włosy są splątane, lepiej nie rozczesywać ich na siłę, lecz najpierw rozdzielić je palcami albo wspomóc się odżywką bez spłukiwania. Pomóc może też prosty nawyk, by przed czesaniem lekko wygładzić włosy dłonią z odrobiną kosmetyku wygładzającego.

Kobieta o długich brązowych włosach czesząca się przed lustrem

 

Jak nawilżać włosy, które się elektryzują?

Elektryzujące się włosy warto nawilżać z umiarem – po każdym myciu stosować odżywkę, raz na kilka myć maskę, a na koniec niewielką ilość produktu bez spłukiwania. Sprawdzi się to znacznie lepiej niż jednorazowe nałożenie dużej porcji maski lub olejku, bo włosy będą regularnie nawilżane, ale nie zostaną przeciążone przy nasadzie.

W kosmetykach warto szukać połączenia humektantów, emolientów i składników wygładzających. Humektanty, np. gliceryna, aloes czy kwas hialuronowy, wspierają nawilżenie włosów. Emolienty i oleje pomagają ograniczyć uciekanie wilgoci. Składniki wygładzające ułatwiają zaś rozczesywanie i sprawiają, że włosy mniej haczą o szczotkę czy czapkę. Dodatkowo warto szukać produktów, zawierających kondycjonery, czyli składniki neutralizujące ładunek na włosach.

Ilość produktu trzeba dobrać do grubości włosów. Cienkie zazwyczaj potrzebują lżejszej odżywki, krótszego trzymania maski i minimalnej ilości serum albo sprayu. Grubsze, bardziej szorstkie lub rozjaśniane włosy mogą wymagać bogatszej maski oraz dokładniejszego zabezpieczenia końców. Jeśli po pielęgnacji włosy są oklapnięte, zbijają się w strączki albo szybciej wyglądają nieświeżo – to znak, że produktu jest za dużo albo jest zbyt ciężki.

Maska, serum czy spray – co stosować na elektryzujące się włosy?

Maskę, serum i spray stosuje się na różnych etapach pielęgnacji, dlatego nie trzeba wybierać tylko jednego z tych produktów. Maska sprawdza się najlepiej wówczas, gdy włosy są suche, matowe, szorstkie i potrzebują wygładzenia. Stosuje się ją po myciu, nakładając zazwyczaj na kilka-kilkanaście minut, a potem dokładnie spłukuje. To dobry pomysł na regularny element pielęgnacji, niekoniecznie jako szybką pomoc tuż przed wyjściem.

Serum działa bardziej wykończeniowo. Pomaga wygładzić powierzchnię włosów, dodać im blasku i ograniczyć odstawanie pojedynczych włosów po ich suszeniu, czesaniu czy zdjęciu czapki. Najlepiej nakładać je oszczędnie, głównie na końce i zewnętrzną warstwę włosów, omijając nasadę. Wówczas włosy wyglądają na gładsze, ale nie tracą lekkości.

Najwygodniejszy do szybkiego zastosowania w ciągu dnia może się zaś okazać spray – można po niego sięgnąć, gdy włosy zaczynają się elektryzować, i pomaga szybko ujarzmić odstające fragmenty. Nie zastąpi jednak odżywki ani maski, jeśli włosy są stale przesuszone.

Domowe sposoby na elektryzujące się włosy

Domowe sposoby na elektryzujące się włosy powinny przede wszystkim polegać na ich delikatnym traktowaniu. Po myciu warto delikatnie odsączać włosy ręcznikiem albo nawet bawełnianą koszulką, zamiast mocno je wycierać. Znaczenie mają też materiały, z którymi włosy stykają się w ciągu dnia – elektryzowanie się włosów mogą nasilać szorstkie i syntetyczne szaliki, czapki czy kaptury. W domu pomocna może być też gładka, jedwabna poszewka na poduszkę, szczególnie jeśli włosy po nocy są często spuszone i trudne do okiełznania.

 

Pielęgnacja na elektryzujące się włosy

Pielęgnacja elektryzujących się włosów powinna być ułożona tak, by ograniczyć chaos, a nie raz zbyt mocno dociążać włosy, kiedy indziej z kolei całkowicie pomijać wygładzanie. Sprawdza się system, w którym oczyszczanie usuwa sebum i pozostałości kosmetyków, odżywka domyka mycie, maska uzupełnia pielęgnację, gdy włosy są bardziej szorstkie, zaś produkt bez spłukiwania zabezpiecza je przed kolejnym kontaktem z suchym powietrzem i innymi bodźcami.

W stworzeniu takiej rutyny może pomóc metoda hair cycling. To sposób planowania cyklicznej pielęgnacji, zamiast nakładania przy każdym myciu wielu produktów. Oznacza to, że każde mycie może wyglądać nieco inaczej. Taki system jest przydatny szczególnie wówczas, gdy włosy jednocześnie się elektryzują i łatwo tracą objętość. Zbyt skąpa pielęgnacja zostawia je suche i podatne na elektryzowanie się, ale zbyt obfita może je przeciążyć i sprawić, że będą nieestetycznie wyglądać. Hair cycling pomaga znaleźć złoty środek – regularnie wracać do nawilżania włosów, wygładzania i ochrony, ale nie stosując wszystkich produktów naraz.

Uśmiechnięta kobieta nakładająca w łazience kosmetyk na swoje długie ciemne włosy

 

Jakie kosmetyki wybrać na elektryzujące się włosy?

W przypadku włosów, które łatwo się elektryzują, najlepiej sprawdza się pielęgnacja wygładzająca i ochronna. Szampon powinien dobrze oczyszczać włosy, ale jednocześnie przygotowywać je do dalszego wygładzania. Odżywka ma zmniejszać szorstkość po myciu, maska intensyfikować ten efekt, zaś serum lub spray bez spłukiwania pomagają ujarzmić włosy.

Szampon wygładzający Garnier Fructis Keratin Sleek

W pielęgnacji włosów szampon jest zazwyczaj pierwszym etapem rutyny – również tej wygładzającej. Po kontakcie z czapką, szalikiem, suchym powietrzem czy produktami stylizującymi włosy potrzebują dokładnego oczyszczenia, ale nie powinny po myciu stawać się szorstkie. Wygładzający szampon pomaga przygotować je na kolejne etapy: odżywkę, maskę, serum albo spray. Szampon Garnier Fructis Keratin Sleek to właśnie taki produkt – do włosów wymagających gładkości, połysku i lepszej kontroli nad puszeniem się.

Zawiera keratynowy kompleks wygładzający oraz olej arganowy, a jego formuła wygładza włókno włosa, zwiększa jego elastyczność oraz pomaga chronić włosy przed uszkodzeniami, przesuszeniem i rozdwajaniem się końcówek.

Szampon z keratyną Garnier Keratin Sleek - szampon wygładzający

 

Odżywka wygładzająca Garnier Fructis Keratin Sleek

Odżywka do włosów to must-have szczególnie po myciu, gdy włosy podczas osuszania i rozczesywania mogą być bardziej podatne na tarcie. Jeśli są wygładzone i łatwiej rozdzielają się pod szczotką lub grzebieniem, mniejsze jest ryzyko szarpania, elektryzowania się po czesaniu, a po wysuszeniu – odstawania pojedynczych włosów. Odżywka Garnier Fructis Keratin Sleek została stworzona z myślą właśnie o włosach suchych i skłonnych do puszenia się. Natychmiast wygładza włosy, pomaga zapobiegać ich puszeniu się i pozostawia je gładkie oraz lśniące. Przy stosowaniu razem z szamponem zapewnia także efekt zwiększonego blasku.

Odżywka do włosów wygładzająca Garnier Keratin Sleek

 

Maska do włosów z keratyną Garnier Fructis Keratin Sleek

Maskę do włosów warto stosować na dwa sposoby – klasycznie, nakładając na wilgotne włosy i spłukując, albo nakładając niewielką jej ilość na wilgotne lub suche końce jako produkt bez spłukiwania. To przydatne, szczególnie gdy włosy elektryzują się szczególnie na końcach albo po suszeniu są bardziej szorstkie. Maska pomaga wówczas wzmocnić efekt wygładzenia. Maska Garnier Fructis Keratin Sleek to intensywniejszy etap pielęgnacji włosów suchych i skłonnych do puszenia się. Formuła z kompleksem keratynowym i olejem arganowym pomaga uzyskać długotrwały efekt gładkich, lśniących włosów, ogranicza puszenie się włosów i sprawia, że stają się one wyraźnie gładsze.

Maska do włosów z keratyną Garnier Keratin Sleek - wygładzająca

 

Serum do włosów Garnier Fructis Keratin Sleek – Sleek & Stay

Nałożenie serum to etap zabezpieczający. Wystarczy rozprowadzić jedną pompkę produktu na wilgotnych włosach i nie spłukiwać. To dobry pomysł, jeśli włosy po wysuszeniu robią się szorstkie i zaczynają odstawać. Serum Garnier Fructis Keratin Sleek – Sleek & Stay to produkt bez spłukiwania do włosów suchych i puszących się. Zawiera keratynę oraz Alpha Silane, a jego formuła aktywuje się pod wpływem ciepła. Po nałożeniu na wilgotne włosy i wysuszeniu tworzy na włosach ochronny, wodoodporny film, który pomaga utrzymać gładkość, ograniczyć puszenie się włosów i chronić je przed wysoką temperaturą.

Serum do włosów z keratyną Garnier Keratin Sleek - Sleek & Stay

 

Spray nabłyszczająco-wygładzający Garnier Fructis Diamond Sleek

Przy pielęgnacji włosów podatnych na elektryzowanie się również spray może pełnić funkcję produktu wykończeniowego. Sprawdzi się po myciu, odżywieniu i osuszeniu włosów ręcznikiem, gdy chcemy uzyskać jeszcze więcej gładkości oraz lepiej przygotować włosy do suszenia. Może być szczególnie pomocny zimą, kiedy włosy tracą blask, odstają na boki po zdjęciu czapki albo zaczynają się elektryzować. Spray Garnier Fructis Diamond Sleek to produkt wygładzająco-nabłyszczający z keratynowym kompleksem wygładzającym i olejem arganowym. Chroni i wygładza włosy, ogranicza puszenie się włosów nawet przy bardzo wysokiej wilgotności, chroni przed ciepłem oraz wzmacnia odbijanie światła, dzięki czemu włosy zyskują więcej blasku.

Diamond Sleek Nabłyszczająco-Wygładzający Spray do włosów

 

Co na elektryzujące się włosy – podsumowanie

Elektryzowanie się włosów najczęściej nasila się wtedy, gdy włosy są suche, szorstkie, często pocierane o ubrania lub narażone na suche powietrze. Dlatego podstawą przeciwdziałania temu zjawisku jest połączenie kilku działań – regularnego wygładzania, nawilżania, delikatnego czesania, ochrony przed wysoką temperaturą i ograniczania tarcia.

Na co dzień warto zwracać uwagę na to, czym czeszemy włosy, jak je suszymy i z jakimi materiałami mają kontakt. Plastikowy grzebień, gorący nawiew, szorstki ręcznik, syntetyczna czapka czy gruby szalik mogą sprawić, że włosy zaczną się momentalnie elektryzować. Jeśli problem wraca, pomocna może być rutyna pielęgnacyjna oparta na odżywce po myciu, masce stosowanej co kilka myć oraz lekkim serum lub sprayu wygładzającym. W przypadku włosów podatnych na elektryzowanie się najlepiej sięgać po kosmetyki, które wygładzają, ułatwiają rozczesywanie i pomagają zabezpieczyć włosy przed przesuszaniem się.

 

Co na elektryzujące się włosy – FAQ

Czy włosy mogą elektryzować się od konkretnego materiału ubrania?

Tak. Syntetyczne materiały, szorstkie dzianiny, polar, akryl czy niektóre mieszanki wełny mogą nasilać elektryzowanie się włosów, bo zwiększają tarcie. Problem często pojawia się po zdjęciu czapki, kaptura, szalika albo swetra. Jeśli włosy mocno się elektryzują, warto obserwować, po których materiałach dzieje się to najczęściej – i ich unikać.

Czy jonizacja w suszarce pomaga na elektryzujące się włosy?

Może pomóc, zwłaszcza jeśli włosy elektryzują się głównie po suszeniu. Suszarki z jonizacją są projektowane tak, by ograniczać elektryzowanie się włosów i ułatwiać wygładzenie. Nadal znaczenie będzie jednak mieć również temperatura nawiewu, odległość suszarki od włosów i wcześniejsze zabezpieczanie ich produktem termoochronnym.

Czy elektryzujące się włosy można spryskać lakierem?

Można, ale najlepiej robić to oszczędnie. Lakier może chwilowo ujarzmić odstające włosy, jednak nałożony w nadmiarze usztywnia je i może sprawić, że nie będą dobrze wyglądały. Lepszym sposobem jest spryskanie szczotki lub dłoni, a dopiero potem delikatne wygładzenie włosów.

Czy olejek pomaga na elektryzujące się włosy?

Olejek może pomóc, jeśli włosy elektryzują się z powodu suchości i szorstkości, ale trzeba uważać z ilością. Najczęściej w zupełności wystarczy kropla roztarta w dłoniach i nałożona głównie na końce oraz odstające pasemka. Zbyt duża ilość olejku może obciążyć włosy, zwłaszcza jeśli są cienkie.

Czy mokre włosy też mogą się elektryzować?

Nie. Mokre włosy zasadniczo się nie elektryzują, ponieważ woda ogranicza gromadzenie się ładunków elektrostatycznych na ich powierzchni. Problem pojawia się zwykle dopiero wtedy, gdy włosy wysychają.

Czy elektryzowanie się włosów oznacza, że są zniszczone?

Niekoniecznie. Włosy mogą się elektryzować również wtedy, gdy są zdrowe, ale np. cienkie, suche po myciu albo intensywnie pocierane o ubrania. Jeśli zaś problemowi towarzyszą szorstkość, matowość, łamanie się włosów i trudność w ich rozczesywaniu, może to oznaczać, że potrzebują więcej wygładzenia i ochrony.

Czy czapka z naturalnego materiału ogranicza elektryzowanie się włosów?

Często tak, ale znaczenie ma nie tylko skład, lecz także faktura materiału. Tarcie mogą ograniczyć takie elementy jak gładkie wykończenie, luźniejszy krój i podszewka z delikatnego materiału. Bardzo szorstka czapka, nawet z naturalnej włóczki, nadal może nasilać elektryzowanie się włosów.

Czy poduszka ma wpływ na elektryzowanie się włosów?

Może mieć. Jeśli włosy po nocy są suche i trudne do wygładzenia, przyczyną może być ich tarcie o poszewkę. Gładka poszewka, np. satynowa albo jedwabna, może zmniejszyć pocieranie włosów podczas snu i umożliwić utrzymanie ich w lepszym stanie do rana.

Czy elektryzujące się włosy lepiej spinać, czy nosić rozpuszczone?

To zależy od sytuacji. Luźne upięcie może ograniczyć kontakt włosów z szalikiem, kurtką i swetrem, ale zbyt ciasny kucyk albo kok zwiększa napięcie i może je osłabiać. Zimą często najlepiej sprawdzają się miękkie, luźne upięcia oraz zabezpieczanie końców serum lub sprayem.

Czego nie robić, gdy włosy mocno się elektryzują?

Nie warto intensywnie ich szczotkować na sucho, pocierać ręcznikiem, suszyć bardzo gorącym nawiewem ani nakładać dużej ilości ciężkich kosmetyków (zwłaszcza przy nasadzie). Takie działania mogą chwilowo zmienić wygląd włosów, ale często nasilają suchość, tarcie albo przeciążenie.

Bibliografia:

  1. Guglielmetti, P., McCarty, G. (2025). Avoid Static Hair in Winter With These 7 Stylist-Approved Tips. Glamour. Pobrano 17.06.2026 z: glamour.com/how-to-get-static-out-of-hair
  2. Metrus, L. (2024). Why Is My Hair So Staticky? Stylists Explain, Plus Tips and Tricks for Smoothing. Byrdie. Pobrano 17.06.2026 z: byrdie.com/how-to-fix-static-hair-according-to-top-hairstylists-4693423
  3. Pinkus, O., Wodarcyk, A. (2025). How to Get Static Out of Hair for Sleek Winter Hairstyles. InStyle. Pobrano 17.06.2026 z: instyle.com/how-to-get-static-out-of-hair-11850935
  4. Thomas, K. (2025). How To Navigate Static Hair This Winter—Simple Tricks to Smooth Flyaways Instantly. MarieClaire. Pobrano 17.06.2026 z: marieclaire.co.uk/beauty/hair/static-hair

Magdalena Kaczanowicz

Tekst został zweryfikowany przez mgr inż. Magdalenę Kaczanowicz

Za deklaracje marketingowe odpowiada L’Oreal Polska Sp. Z o.o.

Mgr inż. Magdalena Kaczanowicz, chemik i technolog kosmetyczny